Celem Europejskiego Funduszu Społecznego jest poprawa miejsc pracy i możliwości zatrudnienia w Unii Europejskiej. EFS działa w ramach celów Konwergencja oraz Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach.

EFS wspiera działania państw w następujących dziedzinach:

• Przystosowanie pracowników i przedsiębiorstw: systemy nauki przez całe życie, opracowanie i rozpowszechnienie nowatorskich organizacji pracy;

• Dostęp do zatrudnienia dla poszukujących pracy, osób nieaktywnych, kobiet i emigrantów.

• Integracja społeczna osób pokrzywdzonych przez los i walka z dyskryminacją na rynku pracy;

• Wzmocnienie kapitału ludzkiego poprzez reformę systemów kształcenia oraz utworzenie sieci placówek edukacyjnych.

Więcej informacji:

• przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Społecznego

Europejski Fundisz Społeczny to narzędzie pozwalające tworzyć więcej lepszych miejsc pracy.

EFS został stworzony, by redukować różnice w zamożności i jakości życia we wszystkich państwach członkowskich i regionach UE. Promuje on spójność gospodarczą i społeczną.

Fundusz zajmuje się promocją zatrudnienia w UE. Pomoc państwom członkowskim powoduje, że siła robocza i firmy są lepiej przygotowane do stawienia czoła nowym, globalnym wyzwaniom. Innymi słowy:

• Środki finansowe są dzielone pomiędzy państwa członkowskie i regiony (gdzie rozwój gospodarczy jest mniej zaawansowany).

• EFS jest kluczowym elementem strategii UE na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, która ma poprawić jakość życia obywateli UE, poprzez zapewnienie im lepszych kwalifikacji i większych szans na rynku pracy.

• W okresie 2007-2013 około 75 miliardów euro trafi do państw członkowskich i regionów w ramach realizowania ustalonych zamierzeń.

Strategia na rzecz wzrostu i zatrudnienia jest głównym programem UE, który ma zapewnić dobrobyt i bogactwo Europie. W związku z tym, strategia ta jednoczy wysiłki państw członkowskich na rzecz polepszenia zdolności Europy do tworzenia miejsc pracy i zapewniania mieszkańcom odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Strategia zawiera wskazówki dla EFS, który wydaje europejskie fundusze na realizację tych celów.

Strategia i budżet EFS są negocjowane i ustalane przez państwa członkowskie, Parlament Europejski i Komisję. Na tej podstawie państwa członkowskie we współpracy z KE opracowują siedmioletnie Programy Operacyjne.

Programy te są następnie realizowane przez organizacje, należące do sektora publicznego jak i prywatnego. Są wśród nich władze krajowe, samorządy regionalne i lokalne, instytucje edukacyjne i szkoleniowe, organizacje pozarządowe (NGO) oraz sektor wolontariatu, jak również partnerzy społeczni, na przykład związki zawodowe i rady zakładowe, przedstawiciele przemysłu i stowarzyszeń zawodowych oraz indywidualne firmy.

Uczestnictwo w działaniach EFS

Środki EFS są dostępne za pośrednictwem państw członkowskich i regionów. EFS nie finansuje projektów bezpośrednio z Brukseli.

Każde państwo członkowskie ustala wraz z Komisją Europejską co najmniej jeden Program Operacyjny finansowania z EFS dla okresu 2007-2013. Podobnie jest w przypadku regionów, które posiadają własne Programy Operacyjne (nie wszystkie regiony je mają). Programy Operacyjne ustalają priorytety dla działań EFS i cele do zrealizowania.

Programy Operacyjne są wdrażane poprzez projekty prowadzone przez uczestniczące w nich organizacje („beneficjenci"). Beneficjent tworzy plan projektu, wnioskuje o dofinansowanie i, jeśli je otrzyma, wprowadza projekt w życie.

Beneficjentami projektów EFS mogą być podmioty różnego typu: organy administracji publicznej, organizacje pozarządowe i partnerzy społeczni działający w dziedzinie zatrudnienia oraz integracji społecznej.

Potencjalni beneficjenci działań EFS powinni skontaktować się z Instytucją Zarządzającą EFS we własnym państwie członkowskim lub regionie. Właściwe informacje kontaktowe EFS dla danego państwa są dostępne w dziale EFS w państwach członkowskich.

Uczestnicy projektów EFS to osoby biorące udział w projektach i czerpiące z tego korzyści, na przykład uczestnicząc w szkoleniach w zakresie nowych umiejętności lub otrzymując porady dotyczące znalezienia zatrudnienia. Organizacje i przedsiębiorstwa także mogą uczestniczyć w projektach EFS, na przykład poprzez doskonalenie zawodowe pracowników lub szkolenia dla kadry kierowniczej z zakresu nowych procedur roboczych.

Zarządzanie EFS

EFS oparty jest na zasadach współfinansowania i współzarządzania.

• Współfinansowanie - wraz z pomocą finansową UE muszą być wykorzystywane fundusze krajowe, publiczne lub prywatne. Stopień interwencji UE zależy od sytuacji. W zależności od wielu czynników społeczno-gospodarczych współfinansowanie może wynosić od 50% do 80% całkowitych kosztów projektu.

• Współzarządzanie - wytyczne dla działań EFS są określanie na szczeblu europejskim, podczas gdy wdrażaniem na miejscu zajmują się odpowiednie władze krajowe lub regionalne w poszczególnych państwach członkowskich. Władze te przygotowują Programy Operacyjne oraz wybierają i kontrolują projekty.

Zakres EFS

Finansowanie EFS jest zorganizowane według dwóch szerokich celów:

konwergencja:

1. Obejmuje wszystkie regiony UE z PKB per capita poniżej 75% średniej Wspólnoty.
2. Państwa i regiony kwalifikujące się do celu konwergencji otrzymują ponad 80% finansowania z UE.

konkurencyjność i zatrudnienie w regionach:

1. Obejmuje wszystkie regiony UE nie kwalifikujące się do celu konwergencji.

2. W całej Unii, zarówno w ramach obu celów EFS zapewnia pomoc w podziale na pięć kluczowych dziedzin działania:

• Zwiększanie zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw;
• Zwiększanie dostępu do zatrudnienia i uczestnictwa w rynku pracy;
• Zwiększanie integracji społecznej przez zwalczanie dyskryminacji i ułatwianie dostępu do rynku pracy dla osób w niekorzystnej sytuacji;
• Wspieranie partnerstwa na rzecz reform w obszarze zatrudnienia i integracji;
• Zwiększanie i poprawa inwestycji w kapitał ludzki, w szczególności poprzez poprawę systemów edukacyjnych i szkoleniowych

Poziom finansowania z EFS jest różny. Zależy od względnego bogactwa regionów. Regiony UE dzieli się na cztery kategorie na podstawie PKB per capita w regionie, w porównaniu ze średnią dla UE.

Cele konwergencji obejmują:

• Regiony konwergencji: z PKB na mieszkańca poniżej 75% średniej dla UE-25 (w okresie 2007-2013)

• Regiony pomocy przejściowej „phasing out": z PKB na mieszkańca powyżej 75% średniej dla UE-25, lecz poniżej 75% średniej dla UE-15 (w okresie 2007-2013)

Cele w dziedzinie konkurencyjności i zatrudnienia w regionach obejmują:

• Regiony pomocy przejściowej „phasing in": z PKB na mieszkańca poniżej 75% średniej dla UE-15 (w okresie 2000-2006), lecz powyżej 75% średniej dla UE-15 (w okresie 2007-2013)

• Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach: obejmuje wszystkie regiony UE

Dla obecnego okresu finansowania EFS (2007-2013) przyjęto w 2006 i 2007 roku nowy zestaw rozporządzeń.

Ogólne rozporządzenie dla funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności

Rozporządzenie to określa wspólne zasady, reguły i normy wdrażania trzech instrumentów spójności: EFRR, EFS i Funduszu Spójności.
Do ogólnego rozporządzenia wprowadzono uaktualnienia w postaci następujących aktów:

• Rozporządzenie Rady (WE) nr 284/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1083/2006

• Rozporządzenie Rady (WE) nr 1341/2008 z dnia 18 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1083/2006

• Sprostowanie: Załącznik IV kategorie wydatków (01/09/2006):

• Sprostowanie: dotyczące przystąpienia Bułgarii i Rumunii do UE - w sprawie pułapów mających zastosowanie do poziomu współfinansowania - (02/02/2007):

Rozporządzenie o EFS określa zakres działania tego szczególnego instrumentu, który skupia się na: poprawie zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw, zwiększaniu dostępu do zatrudnienia oraz udziału w rynku pracy, wzmacnianiu integracji społecznej osób najmniej uprzywilejowanych i zwalczaniu dyskryminacji, a także promowaniu partnerstwa na rzecz reform w dziedzinie zatrudnienia i integracji.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej

Rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej dotyczące wykorzystania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności na lata 2007-2013 stanowi zbiór szczegółowych przepisów w zakresie zarządzania instrumentami finansowymi dla spójności. 
Sprostowanie do rozporządzenia wdrażającego Komisji Europejskiej (15/02/2007).