
| Historia i cele |
|
|
1957 - Przedstawiciele państw podpisujących traktat o utworzeniu EWG wyrażają swoją wolę, by „zjednoczyć gospodarki narodowe i wspierać ich harmonijny rozwój poprzez zmniejszanie różnic pomiędzy poszczególnymi regionami oraz zmniejszanie poziomu zacofania gospodarczego obszarów znajdujących się na terenach mniej uprzywilejowanych".
1958 - Utworzenie Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS)
1962 - Utworzenie Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
1975 - Powstaje Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), którego celem jest podział części środków wpłacanych przez państwa członkowskie do budżetu Wspólnoty i przeznaczenie ich na rzecz regionów o niższym poziomie rozwoju ekonomicznego.
1986 - Podpisanie Jednolitego Aktu Europejskiego. Zostają wtedy ustalone główne zasady rzeczywistej polityki spójności wobec państw członkowskich w południowej części Europy oraz innych, słabiej rozwiniętych regionów.
1989 - 1993 - Rada Europejska w Brukseli (02.1988 r.) reformuje sposób funkcjonowania funduszy solidarnościowych (nazwanych Funduszami Strukturalnymi) i postanawia przeznaczyć na ich cel 68 miliardów ECU (poziom cen z 1997 r.).
1992 - W Traktacie o UE, który wchodzi w życie w 1993 r., znajduje się zapis, że jednym z najistotniejszych celów Unii (obok unii gospodarczej i walutowej oraz rynku wewnętrznego) jest spójność gospodarcza i społeczna. W dalszej części postanowiono utworzyć Fundusz Spójności, który w mniej zamożnych państwach członkowskich miałby wspierać projekty z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury transportu.
1994 - 1999 - Rada Europejska w Edynburgu (12.1992 r.) podejmuje decyzję o przeznaczeniu prawie 200 miliardów ECU (poziom cen z 1997 r.), stanowiących jedną trzecią całego budżetu, na cele polityki spójności. Wprowadzono Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa (FIFG).
2000 - 2006 - Rada Europejska w Berlinie (03.1999 r.) ponownie reformuje fundusze strukturalne. Będą one dysponowały kwotą 213 miliardów euro na siedem lat. Przedakcesyjny Instrument Polityki Strukturalnej (ISPA) i Specjalny Program Akcesyjny na Rzecz Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich (SAPARD) są uzupełnieniem istniejącego od 1989 r. programu PHARE, w celu wsparcia rozwoju państw kandydujących z Europy Środkowej i Wschodniej.
2000 - 2001 - Rada Europejska w Lizbonie (03.2000 r.) przyjęła strategię, której celem jest wzrost poziomu zatrudnienia i przekształcenie Unii w „najlepiej prosperującą gospodarkę świata do roku 2010".
2002 - Rada Europejska w Kopenhadze (12.2002 r.) przyjęła porozumienie w sprawie warunków przystąpienia do UE nowych państw członkowskich - 10.
2004 - 1 maja Republika Czeska, Estonia, Cypr, Łotwa, Litwa, Węgry, Malta, Polska, Słowenia i Słowacja wstępują do Unii Europejskiej.
2005 - Rada Europejska zatwierdza budżet na lata 2007-2013. Polityka spójności otrzymuje 347 410 miliardów euro (w cenach bieżących).
2006 - 17 maja Rada, Parlament i Komisja podpisują porozumienie w sprawie budżetu na lata 2007-2013. 1 sierpnia wchodzą w życie rozporządzenia dotyczące funduszy strukturalnych na lata 2007-2013.
2006 - 6 października Rada przyjmuje „Strategiczne wytyczne wspólnoty w dziedzinie spójności" - podstawę nowej polityki ukazującą zasady i priorytety na lata 2007-2013.
2007/ 1 stycznia - Bułgaria i Rumunia zostały państwami członkowskimi Unii Europejskiej
CELE
UE to już 27 państw członkowskich, które tworzą wspólnotę i wewnętrzny rynek liczący 493 miliony obywateli. Spowodowało to, iż różnice gospodarcze i społeczne pomiędzy państwami i ich 271 regionami pogłębiły się. Bycie solidarnym i pozostanie konkurencyjnymCelem polityki regionalnej jest skonkretyzowanie solidarności Unii poprzez dążenie do spójności gospodarczej i społecznej, zmniejszając różnice poziomu rozwoju poszczególnych regionów. Dzięki wyjątkowemu podejściu, polityka regionalna UE zapewnia działaniom prowadzonym w terenie „wartość dodaną". Pomaga sfinansować konkretne projekty na rzecz regionów, miast i ich mieszkańców. Ideą jest stworzenie warunków, by regiony mogły pełnić swoją rolę w dążeniu do rozwoju i konkurencyjności oraz mogły równocześnie wymieniać między sobą pomysły i „dobre praktyki". Taki jest właśnie cel nowej inicjatywy regiony, aktorzy zmian gospodarczych. Całość polityki regionalnej uwzględnia priorytety określone przez UE na rzecz wzrostu i zatrudnienia. Odpowiadanie na wyzwania XXI wieku"Jakiej Europy chcemy - dla nas samych i dla przyszłych pokoleń? Dynamicznej Europy, która zajmuje czołowe miejsce na świecie w dziedzinie nauki i technologii? Wydajnej Europy, gdzie każdy ma pracę? Opiekuńczej Europy, gdzie chorzy, starsi i niepełnosprawni mają zapewnioną opiekę? Sprawiedliwej Europy, gdzie nie ma dyskryminacji i każdy ma równy dostęp do zatrudnienia i edukacji? Czystej, ekologicznej Europy, która dba o własne środowisko i pomaga również sprostać globalnym wyzwaniom? Europy wartości, które podzielamy i o które dbamy? Chcę tego wszystkiego i poza tym uważam, że jest to w naszym zasięgu." - Fragment przemówienia komisarz Danuty Hübner w Warszawie, dnia 17.10.2006 r.
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS) oraz Fundusz Spójności realizują trzy cele: konwergencja, konkurencyjność i zatrudnienie w regionach oraz europejska współpraca terytorialna. Odbywa się to w następujący sposób:
Cel Konwergencja polega na propagowaniu warunków sprzyjających wzrostowi oraz czynników prowadzących do rzeczywistego zniwelowania opóźnień w najsłabiej rozwiniętych państwach członkowskich i regionach. W UE liczącej 27 państw, cel ten - na terytorium 17 państw członkowskich - obejmuje 84 regiony z ludnością liczącą 154 miliony, w których poziom PKB per capita jest niższy od 75 % przeciętnej europejskiej, a także 16 regionów o populacji 16,4 mln, gdzie poziom PKB nieznacznie tylko przewyższa ten próg. Fundusze dostępne w ramach celu „konwergencja" wynoszą 282,8 miliardów EUR, co stanowi 81,5 % ogółu środków. Cel Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie ma umocnić konkurencyjność i atrakcyjność regionów oraz zwiększyć zatrudnienie. Czyni to na dwa sposoby: po pierwsze, programy rozwoju, pomagające regionom w przewidywaniu i propagowaniu przemian gospodarczych poprzez innowacje i promowanie społeczeństwa opartego na wiedzy, przedsiębiorczości i ochrony środowiska, a także przez poprawę dostępności tych regionów. Po drugie, wsparcie posłuży zwiększeniu liczby i poprawie jakości miejsc pracy dzięki przystosowaniu pracowników do zmian i inwestycjom w kapitał ludzki. W UE 27 do objęcia pomocą zakwalifikuje się łącznie 168 regionów o populacji 314 milionów. Wśród nich, trzynaście regionów zamieszkałych przez 19 mln ludzi, stanowi obszary stopniowo dochodzące do pełnych płatności, które otrzymują specjalne przydziały finansowe, w związku z ich dotychczasowym statusem regionów objętych Celem 1. Kwota 55 miliardów EUR, - z czego 11,4 miliardów przeznaczono na regiony stopniowo dochodzące do pełnych płatności - stanowi zaledwie 16 % ogółu wyasygnowanych nakładów. Celem tym objęte są regiony położone w 19 państwach członkowskich. Poprzednie programy Urban II i EQUAL zostały włączone do celów Konwergencja oraz Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach. Cel Europejska współpraca terytorialna umacnia współpracę transgraniczną, poprzez wspólne inicjatywy na szczeblu lokalnym i regionalnym, współpracę międzynarodową służącą zintegrowanemu rozwojowi przestrzennemu oraz międzyregionalną współpracę i wymianę doświadczeń. Ludność żyjąca w strefach nadgranicznych liczy 181,7 mln ludzi (37,5 % ogółu populacji UE), podczas gdy wszystkie regiony i wszyscy obywatele Unii objęci są jednym z 13 istniejących obszarów współpracy międzynarodowej. 8,7 miliardów EUR (2,5 % ogółu) nakładów przeznaczonych na ten cel zostanie podzielone następująco: 6,44 miliardów EUR na działania transgraniczne, 1,83 miliardów EUR na międzynarodowe, i 445 milionów EUR na współpracę międzyregionalną. Cel ten opiera się na doświadczeniu dawnej inicjatywy wspólnotowej: INTERREG. |